Tarifler: Temel Komutlar

Değişken ve ifadelerin değerlerini nasıl öğrenirim?

Değişkenin adını yazıp ENTER tuşuna basarak veya print fonksiyonuyla değişkenin değerini görebilirsiniz.

x <- 0.289
y <- matrix(rnorm(4,0,1),2,2)
x

## [1] 0.289

print(x)

## [1] 0.289

y

##           [,1]       [,2]
## [1,] -1.470333  0.0574465
## [2,] -0.351294 -1.6092788

print(y)

##           [,1]       [,2]
## [1,] -1.470333  0.0574465
## [2,] -0.351294 -1.6092788

Aslında değişkenin ismini yazıp ENTER tuşuna bastığımızda R print fonksiyonunu çağırdığından her iki işlemde de aynı çıktıyı almaktayız.

Lakin print fonksiyonu yalnızca bir girdi alabilmektedir. Mesela aşağıdaki komut beklenen sonucu vermeyecektir:

print(x,y)

Hatta aşağıdaki gibi daha okunaklı bir çıktı almak istersek hata mesajıyla karşılaşırız:

print("x değişkeninin değeri:",x,", y değişkeninin değeri:",y)

Bu işlem için cat fonksiyonunu kullanabiliriz:

cat("x değişkeninin değeri:",x,", y değişkeninin değeri:",y, "\n")

## x değişkeninin değeri: 0.289 , y değişkeninin değeri: -1.470333 -0.351294 0.0574465 -1.609279

cat fonksiyonu halihazırda liste (list) veri tipini görüntülememektedir.

Değişkenlere nasıl değer atarım?

R’da değişkeni tanımlama ihtiyacı yoktur. Değer atamak için <- operatörünü kullanırız.

x <- 0.289

Tanımladığınız değişkenler R çalışma ortamına (workspace) kaydedilecektir. R tanımladığınız bir değişkeni herhangi biçimde korumamaktadır. Yani numerik olarak tanımladığınız bir değişkeni sonradan karaktere dönüştürmeniz halinde R sıkıntı çıkarmaz. Bu durum bazı hallerde hatalara sebebiyet verebildiğinden değişkenleri kendiniz denetlemelisiniz.

x <- 0.289
x

## [1] 0.289

x <- c("a", "b", "c")
x

## [1] "a" "b" "c"

Bazı durumlarda değişkenleri çalışmakta olduğumuz ortama (workspace) değil de global çalışma ortamına (global environment) kaydetmemiz gerekebilir. Bu durumda <<- operatörünü kullanırız.

Bunlara ilaveten R, -> operatörü ile atama yapılacak değişkeni sağa yazılmasına izin verir. Aynı şekilde = operatörü ile de değişkenlere atama yapılabilir. Ancak bu iki operatör pek kullanılmamaktadır:

sqrt(11) -> x
y = abs(11)
x

## [1] 3.316625

y

## [1] 11

Tanımlı değişkenleri nasıl listelerim?

Çalışma ortamında tanımlı değişkenleri ls fonksiyonuyla listeleyebiliriz.

ls()

## [1] "x" "y"

x <- 23.33
y <- "elma"
z <- list(q = c(1,2,3), w= c("a","b","c"))
ls()

## [1] "x" "y" "z"

Tanımlı herhangi bir değişken yoksa character(0), yani büyüklüğünde string vektörü gelir. Tanımlı değişken varsa isimleri gelir. Değişkenlerle ilgili daha detaylı bilgiye ls.str fonksiyonu ile ulaşılabilir:

ls.str()

## x :  num 23.3
## y :  chr "elma"
## z : List of 2
##  $ q: num [1:3] 1 2 3
##  $ w: chr [1:3] "a" "b" "c"

Çalışma ortamında gizli değişkenler olabilir. Bunlar all.names = TRUE parametresiyle ulaşabiliriz:

ls(all.names = TRUE)

## [1] ".Random.seed" "x"            "y"            "z"

Nokta ile başlayan değişkenler gizli değişkendir.

Tanımlı değişkenleri nasıl silerim?

Değişkenleri rm fonksiyonuyla sileriz.

a <- 1
b <- 2
c <- 3
ls()

## [1] "a" "b" "c" "x" "y" "z"

rm(a)
ls()

## [1] "b" "c" "x" "y" "z"

rm(b,c)
ls()

## [1] "x" "y" "z"

Çalışma ortamındaki tüm değişkenleri silmek için rm fonksiyonunu aşağıdaki parametreyle kullanırız:

ls()

## [1] "x" "y" "z"

rm(list=ls())
ls()

## character(0)

Nasıl yeni bir vektör oluştururum?

Vektör R dilinin en basit ve en kullanışlı veri tipidir. Vektör oluşturmak için c() fonksiyonunu kullanırız. Vektörler rakam, metin veya mantıksal değerler içerebilir.

a <- c(1,2,3,4.08,5.374)
b <- c("a", "pi", "x", "q")
c <- c("TURE", "FALSE","FALSE")

c() parametre olarak vektör alması halinde aldığı vektörleri birleştirir. Vektörler varklı veri türleri içeremez. Farklı veri türlerinden vektör yapılması halinde R hepsini aynı veri türü haline getirir:

d <- c(a,b)
str(d)

##  chr [1:9] "1" "2" "3" "4.08" "5.374" "a" "pi" "x" "q"

c() sadece vektörler değil diğer veri türleriyle de işlem yapabilir. Fakat sonuç beklediğiniz gibi çıkmayabileceğinden mutlaka kontrol edilmelidir.

Nasıl dizi oluştururum?

En basit biçimde n:m formatıyla sayı dizisi oluşturabiliriz. Bu şekilde birer birer artan bir seri elde ederiz:

0:7

## [1] 0 1 2 3 4 5 6 7

7:0

## [1] 7 6 5 4 3 2 1 0

Farklı aralık değerine sahip dizi için seq fonksiyonu kullanılır:

seq(from = 7, to = 31, by = 3)

## [1]  7 10 13 16 19 22 25 28 31

length.out parametresiyle dizinin uzunluğunu belirleyebiliriz, aralık değerini R hesaplar:

seq(from = 0, to = 100, length.out = 5)

## [1]   0  25  50  75 100

Belli sayı veya sayıları tekrar etmek için rep fonksiyonu kullanılır:

rep(3, times = 5)

## [1] 3 3 3 3 3

rep(3:6, times = 3)

##  [1] 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6

rep(c(1,4,9), times = 3)

## [1] 1 4 9 1 4 9 1 4 9

rep("x", times = 3)

## [1] "x" "x" "x"

Vektör içeriğini diğer bir vektörle yahut değerle nasıl karşılatırırım?

R karşılaştırma operatörleri olan ==, !=, <, >, <=, >= ile vektörleri veya değişkenleri karşılaştırabiliriz. Karşılaştırma sonucu her vektör elemanı için bir mantıksal değer görüntülenir.

a <- 3
a == pi

## [1] FALSE

a != pi

## [1] TRUE

a < pi

## [1] TRUE

a > pi

## [1] FALSE

a <= pi

## [1] TRUE

a >= pi

## [1] FALSE

Aynı biçimde iki vektörü karşılaştırmakta mümkündür. Bu durumda R vektörlerin elemanlarını sırayla karşılaştırır, yani birinci elemanları, ikinci elemanları vs gibi ve sonucu verir:

a <- c(1,2,3,4,5)
b <- c(1,3,5,7,9)
a == b

## [1]  TRUE FALSE FALSE FALSE FALSE

a != b

## [1] FALSE  TRUE  TRUE  TRUE  TRUE

a < b

## [1] FALSE  TRUE  TRUE  TRUE  TRUE

a > b

## [1] FALSE FALSE FALSE FALSE FALSE

a <= b

## [1] TRUE TRUE TRUE TRUE TRUE

a >= b

## [1]  TRUE FALSE FALSE FALSE FALSE

Eşit uzunlukta olmayan vektörler karşılaştırıldığında, küçük olan vektörün son elemanı karşılaştırıldıktan sonra sıra tekrardan başa döner. Örneğin a vektörü 5, b vektörü 3 eleman içeriyorsa; üçüncü elemanlar karşılaştırıldıktan sonra a vektörünün 4. elemanıyla b vektörünün 1. elemanı, a vektörünün 5. elemanıyla b vektörünün 2. elemanı karşılaştırılır. Sonuç uyarı mesajıyla birlikte gelir. Bir vektör tek bir değerle de karşılaştırılabilir. Bu durumda vektörün her bir elemanı sırayla değerle karşılaştırılarak sonuç verilir.

a <- c(1,2,3,4,5)
b <- c(1,5,9)
a == b

## Warning in a == b: longer object length is not a multiple of shorter object
## length

## [1]  TRUE FALSE FALSE FALSE  TRUE

a == 3

## [1] FALSE FALSE  TRUE FALSE FALSE

Karşılaştırma sonucunda herhangi bir TURE sonuç olup olmadığını any ile, bütün sonuçların TURE olup olmadığını all ile kontrol edebiliriz. Vektör büyüklükleri farklı olması halinde uyarı mesajı gelecektir.

a <- c(1,2,3,4,5)
b <- c(1,3,5,7,9)
c <- c(1,2,3)
any(a == b)

## [1] TRUE

all(a == b)

## [1] FALSE

any(a == c)

## Warning in a == c: longer object length is not a multiple of shorter object
## length

## [1] TRUE

all(a == c)

## Warning in a == c: longer object length is not a multiple of shorter object
## length

## [1] FALSE

Vektör elemanlarını nasıl seçerim?

Köşeli parantez kullanarak istediğimiz bir vektör elemanını sırasını belirterek seçebiliriz. İlk vektör elemanının sıra numarası 1’dir. Birden fazla sıra numarası belirtmek mümkündür:

a <- c(1,2,3,4,5)
a[1]

## [1] 1

a[1:3]

## [1] 1 2 3

a[c(1,3,5)]

## [1] 1 3 5

Sıra numarasını negatif işareti (-) ile belirtmek, o sıradaki elemanı hariç tutmak anlamına gelir:

a <- c(1,2,3,4,5)
a[-1]

## [1] 2 3 4 5

a[-(1:3)]

## [1] 4 5

a[c(-1,-3,-5)]

## [1] 2 4

Karşılaştırma operatörlari kullanarak seçim yapabiliriz:

a <- c(1,2,3,4,5)
a < 4

## [1]  TRUE  TRUE  TRUE FALSE FALSE

a[a < 4]

## [1] 1 2 3

Aynı biçimde belirli şartları karşılayan elemanları mantıksal karşılaştırma yoluyla seçebiliriz:

a <- c(1,2,3,4,5)
a %% 2 == 1

## [1]  TRUE FALSE  TRUE FALSE  TRUE

a[a %% 2 == 1]

## [1] 1 3 5

%% operatörü bölme işleminde kalanı verir. a %% 2 == 1 ile vektör elemanlarının tek sayı olup olmadığını sorguladık, a[a %% 2 == 1] ile tek sayıları seçtik.

Karşılaştırma operatörleriyle her türlü seçim işlemi gerçekleştirebiliriz:

a <- c(18.92, 14.27, 19.75, 14.89, 23.79, 15.83, 15.94, 2.51, 25.02, 20.07)
# ortalama değerden küçük elemanları seçebiliriz
a[a < mean(a)]

## [1] 14.27 14.89 15.83 15.94  2.51

# belirli yüzdelik dilimlerdeki elmanları seçebiliriz
a[a < quantile(a,0.05) | a > (quantile(a,0.95))]

## [1]  2.51 25.02

# ortalamadan iki standart sapmadan daha küçük veya büyük olan elemanlar
a[abs(a-mean(a)) > 2*sd(a)]

## [1] 2.51

# NA veya NULL olmayan elemanları seçme
a[!is.na(a) & !is.null(a) ]

##  [1] 18.92 14.27 19.75 14.89 23.79 15.83 15.94  2.51 25.02 20.07

Vektörleri aritmetik işlemlerde nasıl kullanırım?

Vektörlerle aritmetik işlem yapıldığında vektör elemanlarının hepsi teker teker işleme girer:

a <- c(1,2,3,4,5)
b <- c(6,7,8,9,10)
a+b

## [1]  7  9 11 13 15

a-b

## [1] -5 -5 -5 -5 -5

a*b

## [1]  6 14 24 36 50

a/b

## [1] 0.1666667 0.2857143 0.3750000 0.4444444 0.5000000

a^b

## [1]       1     128    6561  262144 9765625

Vektörler ile tek bir sayı işlem yapıldığından, vektörün bütün elemanları verilen sayıyla işleme girer:

a <- c(1,2,3,4,5)
a * 5

## [1]  5 10 15 20 25

Vektörlerle yapabileceğimiz aritmetik işlemler sadece bunlarla sınırlı değildir:

a <- c(1,2,3,4,5)
sqrt(a)

## [1] 1.000000 1.414214 1.732051 2.000000 2.236068

log(a)

## [1] 0.0000000 0.6931472 1.0986123 1.3862944 1.6094379

sin(a)

## [1]  0.8414710  0.9092974  0.1411200 -0.7568025 -0.9589243

factorial(a)

## [1]   1   2   6  24 120

factorial(a[length(a)])

## [1] 120

Operatörler arasındaki öncelik sıralaması nasıldır?

R operatörler arasında aşağıdaki öncelik sırasını gözetmektedir. Aynı öncelik sıralamasındaki operatörlerden solda yer alan diğer(ler)ine göre önceliklidir:

Operatör	Anlamı
[ [[	Seçme
:: :::	Değişkenlere erişim
$ @	Component extraction, slot extraction
^	Üs alma (sağdan sola)
- +	Artı, eksi
:	Dizi oluşturma
%any%	Özel operatörler
*/	Çarpma, bölme
+-	Toplama, çıkartma
== != < > <= >=	Karşılaştırma
!	Mantıksal “değil” operatörü
& &&	Mantıksal ve
~	Formül
-> ->>	Sağ yönlü atama
=	Sol yönlü atama
<- <<-	Sol yönlü atama
?	Yardım

İki yüzde (%) işareti arasında yer alan operatörlere binary operatör adı verilir. Kullanıcılar da binary operatör tanımlayabilir. Bu operatörlerden bazıları ve kullanışı şu şşekildedir:

# %% modula operatörüdür, bölme işleminde kalanı verir
739 %% 17

## [1] 8

# %/% bölme işleminde sonucu tamsayı olarak verir
739 %/% 17

## [1] 43

# %in% soldaki ögenin sağdakinde yer alıp olmadığını kontrol eder
a <- c(1,3,5,7,9)
c(4,5) %in% a

## [1] FALSE  TRUE

Kendi fonksiyonumu nasıl tanımlarım?

Yeni fonksiyonlar basitçe şu şekilde tanımlanır:

function(parametre₁, …, parametre_n) ifade

Şayet fonksiyon ifadesi bir satırı aşıyorsa dalgalı parantez ({}) içerisine alınır. Fonksiyon tanımlanırken bir isim verilerek sonradan o isimle yazacağımız kodun herhangi bir yerinde kullanılabilir:

mymean <- function(x) max(cumsum(x)) / length(x)
mean(1:100)

## [1] 50.5